Eén van de hoekstenen van elke solide informatiearchitectuur is labeling, het benoemen van content en content-categorieën met de juiste term. De bedoeling is dat bezoekers vanop de homepage de juiste pagina vinden door op woorden of titels te klikken waarvan ze verwachten dat die naar de juiste plaats leiden. Het moeilijke aan dit verhaal is dat mensen zeer slecht zijn in het omschrijven van wat ze precies zoeken. De sleutelwoorden die ze zoeken wijken gewoonlijk af van de “echte” keywords van het onderwerp. Het zijn die verschillen in verwachtingen die we met card sorting gaan onderzoeken.

Eén van de hoekstenen van elke solide informatiearchitectuur is labeling, het benoemen van content en content-categorieën met de juiste term. De bedoeling is dat bezoekers vanop de homepage de juiste pagina vinden door op woorden of titels te klikken—we laten iconen en beelden hier even buiten beschouwing—waarvan ze verwachten dat die naar de juiste plaats leiden.

Het bedenken van toepasselijke labels is zelden eenvoudig. Enkel wanneer je binnen een duidelijk omlijnd domeinmodel werkt, met expert gebruikers, loopt dit vanzelf—en dan nog.

Mensen zoeken naar sleutelwoorden. Wanneer ze op zoek zijn naar informatie over een bepaald onderwerp, dan hebben ze een omschrijving van dat onderwerp in gedachten. Ze zoeken naar woorden die overeen komen met die omschrijving, of tenminste de goede “reuk” afgeven.

Het moeilijke aan dit verhaal is dat mensen zeer slecht zijn in het omschrijven van wat ze precies zoeken. De sleutelwoorden die ze zoeken wijken gewoonlijk af van de “echte” keywords van het onderwerp. Om diezelfde reden falen ook heel wat zoekmachines. Wanneer je dat onderwerp ook nog eens in een categorie plaatst dan zullen de sleutelwoorden van die categorie zelden overeen komen met de sleutelwoorden die de gebruiker in gedachten had. Hierdoor kunnen onderwerpen in een categorie terechtkomen waar bezoekers ze niet verwachten. Met als gevolg dat ze in hun zoektocht verloren lopen. Het zijn juist die verschillen in verwachtingen die we met card sorting gaan onderzoeken.

De techniek bestaat er in om vooraf gedefinieerde labels op indexkaarten te schrijven, en deze door eindgebruikers te laten sorteren in voor hen duidelijk afgelijnde categorieën. Naargelang wat je wil gaan testen kun je variaties op dit thema bedenken. Je kunt reeds voorgedefinieerde categorieën vastleggen, of je kunt het maximum aantal categorieën beperken (om de testpersoon te dwingen keuzes te maken). Of je kunt verschillende synoniemen laten sorteren op volgorde van toepasselijkheid.

Er bestaan heel wat mogelijkheden en de techniek is zeer goedkoop en snel. Je kunt de tests haast ter plekke verzinnen en wijzigen. Alles wat je nodig hebt is een stift en indexkaarten.

Card sorting is niet voor elk type website een geschikte techniek, maar het werkt goed voor grotere sites met verschillende thema’s of veel categorieën, zoals winkels en portals. M.a.w. sites waar je verplicht groeperingen van links moet maken, omdat je vanop de homepage niet naar alle individuele items kan linken.

Hou er ook rekening mee dat het een techniek is die meer geschikt is om te exploreren, en minder om te verifiëren. Kaarten sorteren wijkt sterk af van de manier waarop mensen effectief gaan zoeken of navigeren op een website. Categorieën sorteren en categorieën gebruiken zijn verschillende mentale processen. Je gaat card sorting vroeg in het ontwikkelproces gebruiken, en de nood aan echte usability tests achteraf blijft. Gebruik de techniek om tijdens de design fase bepaalde vermoedens te bevestigen, zoals het trekken van relaties tussen bepaalde begrippen.

Praktische tips:

• Besteed de nodige aandacht aan het bedenken van de labels. Meestal is een brainstormsessie met enkele teamleden voldoende. Zorg dat je hulpmiddelen bij de hand hebt, zoals een synoniemenwoordenboek en voorbeelden van echte content. Verzamel desnoods sleutelwoorden tijdens gesprekken met eindgebruikers.
• Het is zeer belangrijk dat de testers een goed begrip hebben van wat bedoeld wordt met de labels op de kaarten. Schrijf een korte beschrijving van het item op de achterkant van de kaart, en zeg hen dat ze mogen spieken wanneer ze dat wensen. Noteer welke labels de gebruikers niet snapten en tracht uit te vissen waarom. Het is een interessant punt om dieper op in te gaan en te zoeken naar sleutelwoorden.
• Beperk de kaarten tot maximum 40. Bij grotere aantallen krijg je te veel categorieën, en wordt het voor veel mensen te complex om nog een goede klassering te vinden.
• Vraag altijd om voor elke categorie een gepaste naam te bedenken, dit helpt om de gedachten te ordenen. Het is zeer moeilijk om een goede sortering te maken. Velen voelen wel een verband aan, maar kunnen het niet goed benoemen. Daarom zijn de labels die testers bedenken meestal niet bruikbaar in het ontwerp zelf.
• Maak altijd eerst zelf een classificatie en vergelijk deze met de testpersoon. Vertel waarom je bepaalde keuzes hebt gemaakt en zoek naar denkfouten bij beide partijen.
• Probeer zo weinig mogelijk tijd te verliezen met het noteren van de resultaten. Als iemand 40 fichekaarten in categorieën legt moet je een snelle manier hebben om dit vast te leggen. De snelste manier is foto’s nemen van de tafel met een digitale fotocamera. Op die manier kun je de tijd met de tester benutten voor interessantere dingen, zoals dieper ingaan op het waarom van hun classificatie.

Card sorting is een leuke techniek. Mensen doen dit soort dingen liever dan echte usability tests op een computer. Ze hebben niet de indruk dat ze zelf fouten aan het maken zijn. En het biedt een uniek inzicht in hoe mensen mentaal hokjes vormen en hoe slecht ze zijn in het verwoorden ervan.

22.10.2002 8:48 am : Testen : No Comments