I’m quite content with the way this is playing out. I think access to information is important, in both directions. A whole service-system is sprouting up, a whole local industry that supports and exports access to digital information. The Wealth of the West has been in great part intellectual wealth. Not in the sense that we’re smarter than they are (it would be racist to think so), but in the sense that we own the data. Being able to deliver this wealth of information to the Third World, we have immense opportunities of combining our knowledge (which is mostly technical) with their knowledge (e.g. knowing how to introduce our tech into their culture, without having to sacrifice their non-Western ethics).

Op 10 november werden de 6 finalisten voor de editie van 2009 bekend gemaakt. Deze werden geselecteerd uit meer dan 300 inzendingen. De jury werd dit jaar voorgezeten door veteraan Andy Cameron, een ander bekend jurilid was Bruce Sterling, die ook curator van de tentoonstelling was in 2008.

5 van de 6 geselecteerde werken zijn sculpturen. Op die manier wilden de juryleden o.a. de toenemende convergentie tussen de digitale en de reële wereld benadrukken. Niet alleen digitale kunst, maar digitale cultuur in het algemeen komt stilaan los van het virtuele, en treedt de echte wereld binnen. Ubiquitous computing heet dat, om een moeilijke term te gebruiken.

De interactieve installatie Audience van rAndom International en Chris O’Shea zagen we reeds eerder dit jaar passeren. Audience bestaat uit 64 wandelende spiegels die reageren op de de bewegingen van de toeschouwer, die hen volgen en als het ware als publiek optreden. Maar de toeschouwer ziet enkel zijn eigen reflectie en wordt zo als het ware zijn eigen publiek. Dit ‘who’s watching who?’ onderzoekt de relatie tussen technologie en toeschouwer. Het is speels, maar het voelt ook ongemakkelijk aan.

Royal Opera House: Audience. from rAndom International on Vimeo.

In geen enkele van de werken wordt de connectie met het traditionele vakmanschap zo sterk gelegd als in de sculptuur Rechnender Raum van Ralph Baecker. Deze grotendeels in hout vervaardigde constructie verwijst vormelijk naar de abaculus en de klassieke geometrie. Met zijn beweging die door hangende gewichten wordt veroorzaakt lijkt het wel een experimentele kinetische constructie van één of andere Renaissance kunstenaar-wetenschapper. Maar de aansturing is wel degelijk digitaal. De installatie speelt ook met het begrip ‘interface’, door de ‘core’ van de machine, de componenten die de beweging in gang zetten, aan de buitenkant te plaatsen, en het resultaat van deze beweging in een voor de mens ontoegankelijke kern te plaatsen.

CONNECT van Baeckers landgenoot Andreas Muxel is vergelijkbaar qua aandrijving, maar heeft een veel zwieriger dynamiek. Deze kinetische sculptuur bestaat uit 13 ijzeren ballen die aan een centrale matrix-structuur hangen. Aan de ballen worden magnetische verbindingen gehangen, die vooruitgang simuleren en patronen vormen door de beweging van de ballen. De progressie is non-lineair en onvoorspelbaar voor de toeschouwer, de installatie produceert op die manier complex gedrag.

Ook de audiovisuele installatie Convergenze parallele van Ernesto Klar draait rond complex gedrag. Het werk traceert, visualiseert en sonifieert (allé, maakt er geluid van:-) stofdeeltjes die door een lichtstraal dwarrelen, in real-time. Het biedt op die manier een alternatieve lezing van het niet-waarneembare, vormt het om, en versterkt het. Het wijst de toeschouwer op de eeuwigdurende complexiteit van schijnbaar onbelangrijke natuurlijke fenomenen.

SCIAME van Francesco Meneghini en William Bottin gaat verder op hetzelfde thema. Kleine stukjes papier, met dunne katoenen draden vastgemaakt aan een ventilator, worden verlicht met neonlampen. Hun beweging beïnvloed een magnetisch veld, gegenereerd door een theremin-antenne. Dit wordt vervolgens omgezet in midi-signalen en uiteindelijk in geluid, ondermeer via spraaksynthese.

Om het rijtje af te maken is er Proximity of Needs, een stukje Net Art van LIA. Proximity of Needs werd geprogrammeerd in Processing, en genereert willekeurige patronen, steeds gelijkend, maar steeds verschillend.

Het succes van het androïde-concept is zowel mythologisch als psychologisch te verklaren. Zoals je wellicht weet, is robot afgeleid van het Tsjechische woord voor ‘werk’, robota. In het begin van de 20ste eeuw was een klasse van werkende robotten een zeer aantrekkelijk idee. Door de toenemende industrialisatie, en in het bijzonder door de introductie van de lopende band, zagen de arbeiders zich gereduceerd tot een onderdeel van de machine, evenwaardig aan een tandwiel, gedehumaniseerd.

Uiteraard kwam hier kritiek op. En niet alleen vanuit de vakbondsbeweging, ook vanuit de science fiction. De dystopie ontstond, een maatschappijkritische vorm van science fiction die vertrekt vanuit een ‘future gone wrong’ scenario. Het meest iconische voorbeeld is nog steeds Metropolis, de film van Fritz Lang uit 1926. Metropolis introduceert tegelijk de archetypische androïde robot Maria.

Het geanimeerde object dat ten dienste staat van de mens is een mythologisch gegeven. Het idee komt duidelijk tot uiting in de mythe van de Joodse golem. Fritz Lang was duidelijk geïnspireerd door de golem-films van Paul Wegener. Die vertellen hoe de joodse Rabbi Löw, uit medelijden met het zwoegende volk, een golem maakt uit klei, om het werk van de mens te verlichten.

Met de figuur van Maria onstaat eveneens het beeld van de robot als vernietiger van de mensheid, de robot ten dienste van het kwaad. Androïdes zijn tegelijk geruststellend en beangstigend. Enerzijds belichamen ze de ultieme human-computer interface, anderzijds vormen ze, indien voorzien van een bovenmenselijke intelligentie, een bedreiging voor de menselijke soort als heerser van het universum.

Vast staat dat de androïde de mens sindsdien heeft blijven fascineren, mogelijk omdat hij ideeën belichaamt die we anders moeilijk zouden kunnen begrijpen. Hij biedt een waarneembare en herkenbare vorm die ons in staat stelt om na te denken over de ethische implicaties van wetenschappelijke en technologische vooruitgang. Wat betekent het feitelijk om mens te zijn? Wat zijn de gevolgen van het materialisme? Als we niet ‘bezield’ zijn door een goddelijk wezen, zijn we dan feitelijk biologische robotten? Wat is intelligentie precies? Wat is een ‘leven’ precies? En is een ‘levensvorm’ eindig? Waar stopt mijn lichaam? En hoeveel van mijn lichaam kan ik vervangen door biomechanisme componenten voor ik ophoud een mens te zijn? Dat soort bullshit-vragen, waar wetenschappers en pseudo-wetenschappers gelijk zich mee bezighouden.

Het gevolg van dit alles is dat er jaarlijks miljarden gepompt worden in de ontwikkeling van humanoïde robotten. Het is niet waarschijnlijk dat dit proces stopt voor we in staat zijn om robotten te produceren die we niet langer van traditionele mensen kunnen onderscheiden. Waarom we dat doen is me niet helemaal duidelijk. Er zijn best wel situaties te bedenken waarin een androïde vorm voordelen biedt, al kan ik me in de meeste van die gevallen ook virtuele simulaties voorstellen die goedkoper zijn. Over het algemeen durf ik te stellen: laat ons ophouden te trachten mensen na te maken, en ons in plaats daarvan te concentreren op de functie die we willen dat robotten vervullen, en de vorm daarvan afleiden. Form follows function, weet je nog?

Deze androïde betaalsystemen zijn niks meer dan een onschuldige gimmick, bedoeld om het pretparkbezoek op te vrolijken. Niks aan de hand. Maar het idee is symptomatisch voor een deel van het robot-onderzoek. Ik heb het over het oude science fiction idee van de werkende robot in zijn generieke vorm: de huis-, tuin- en keukenrobot zeg maar.

Onze beeldcultuur is doordrongen van deze misconceptie. Hollywood heeft te kampen met een hopeloos verouderd toekomstbeeld, getuige daarvan zijn films zoals IA en I, Robot. Het is misschien leuke tv, maar vanuit een design-standpunt zijn Transformers ridicuul. En wie krijgt het in zijn hoofd om een vertaalcomputer te ontwerpen in de vorm van C-3PO?

Toch wordt er serieus onderzoek verricht naar androïdes. Schoolvoorbeelden van deze trend zijn uiteraard de Asimo, en de zopas geïntroduceerde huishoudrobot van Toyota.

Androïdes worden vaak verdedigd vanuit het standpunt dat ze het gemakkelijker zouden maken om een emotionele band te scheppen met een artificieel intelligent object, maar daarmee overschatten we onszelf. Mensen zijn wel degelijk in staat om een emotionele band te creëren met louter objecten, net zoals we dat kunnen met dieren en planten. Een biologische vorm is geen vereiste. Er is weinig verschil tussen een traditioneel konijn en een RFID lezend konijn. Ik ben blij dat Sony stilaan uit zijn Aibo periode geraakt, en emotional design nu vanuit een andere richting benadert, getuige hiervan de Rolly (die op zich natuurlijk ook niks meer is dan duur speelgoed).

In het paper Make It So: learning from SciFi interfaces (PDF) beargumenteren Nathan Shedroff en Chris Noessel dat een object zoals de Rolly wel degelijk antropomorf is. Ze nemen zelf het Amazon 1-Click order systeem als voorbeeld, maar het idee is gemakkelijk te extrapoleren: de Nabaztab en de Rolly gedragsregels die duidelijk menselijk overkomen, of toch tenminste dierlijk, en zijn daarom toegankelijker voor mensen. Dat klopt, maar het is duidelijk dat de Rolly geen hond probeert te zijn, maar een Rolly.

En laten we ook een androïde morfologie niet verwarren met een biomimetische morfologie. Er is een groot verschil tussen het toepassen van de geniale biokinetische ontwerpen van de natuur en het eenvoudigweg namaken van een hond.

Kan iemand me vertellen waar we met dit soort creaties naartoe willen? Fembots? Laat me niet lachen.

Als we het internet of things willen waarmaken, moeten we af van het idee van de androïde, net zoals we af moeten van het concept van de all-purpose personal computer.

Androïdes zijn een tijdelijk surrogaat. Ze laten ons toe vertrouwd te worden met niet-menselijke intelligente systemen. Ze maken de toekomst toegankelijker, net zoals synthesizers met pianotoetsen in de jaren ‘70 elektronische muziek toegankelijk maakten voor een generatie van klassiek geschoolde pianisten. We zullen ze in de toekomst hopelijk steeds minder aantreffen.

Zien jullie wel een toekomst voor androïdes?

Ondertussen hebben ze ook een kleine virale hit te pakken met deze inzending:

Sculpturen zoals deze kunnen enkel uitgevoerd worden met behulp van digitale technieken. In dit geval werd de invloed van natuurkrachten vastgelegd, zoals die inwerken op water: zwaartekracht, wind en hitte. De videobeeld werden gedigitaliseerd tot een 3D model. Daarnaast werd gewerkt met een dynamisch simulatiesysteem, speciaal ontworpen voor watereffecten. Het resultaat is een fascinerende sculptuur die tijd en ruimte lijkt te overwinnen.

De portfolio (PDF) van Program Collective onthult verder nog heel wat interessante voorbeelden van hedendaags design, emotionele architectuur en installatiekunst.

(via We Make Money Not Art)

Body Navigation by Recoil Performance Group from ole kristensen on Vimeo.

Via Engadget.

Laten we het even hebben over de werkelijke wereld als virtuele wereld. We kennen allemaal de computer-gegenereerde virtuele werelden: World of Warcraft, SecondLife, The Sims. Ze maken het ons mogelijk om bij wijze van spreken in twee werelden tegelijk te zijn. In die ‘tweede plaats’ interageren we met onze omgeving via een ‘avatar’, een soort van dualistische (geest hier, lichaam daar) tweede eigenheid. Die avatar is bovendien een volledig mentaal algoritme, een elektronische golem, waarvan de mogelijkheden enkel beperkt worden door onze eigen creativiteit.

Niet zoals de echte wereld, waarin we opmerkelijk begrensd worden door onze fysiek, waarvan we zelden content zijn. We stellen ons een tijd voor wanneer we vanuit onze luie zetel, met een zak Doritos op schoot, naar een virtueel feestje gaan met onze echte vrienden, in die jurk die nu net een maatje te klein is. Maar voor we zover zijn moeten we ook nog leren vertrouwd geraken met concepten zoals telepresence en augmented reality.

Telepresence systemen zoals de TiLR van RoboDynamics en de GulaBot exploreren deze ruimte. Gekoppeld aan een headset kun je vergaderen vanuit je kantoor. Nou, handjes schudden zit er nog niet in.

TiLR Robot Hands On from mobilecrunch on Vimeo.

Maar mogelijk kunnen we binnenkort wel trainen voor de marathon van New York vanop onze hometrainer.

Try to run on the google street view like a jogging game of wii fit from katsuma on Vimeo.

En kunnen we communiceren met aangenamer ogende avatars.

Mogelijk worden de bewegingen van onze avabot rechtstreeks aangestuurd vanuit onze hersenen, wireless uiteraard. Virtueel toerisme is een mogelijke toepassing. Virtueel entertainment zeker.

muRata bouwt de vriendjes van je kinderen, nu ook in unicycle versie.

De slogan 理科はすきですか (Rika wa suki desu ka?) kun je vrij vertalen als “Hou je van wetenschap?”

De oorspronkelijke theepot, foto Steve Baker

Toen hij op een dag zijn probleem aanhaalde tijdens het theedrinken — Martin was namelijk een Brit — suggereerde zijn vrouw Sandra om het theeservies te modelleren. En jawel, het potentieel van voornamelijk de theepot, een Melitta uit 1974, viel meteen op. Hij haalde een potlood en een ruitjesblok, en tekende ter plekke een model. De volgende dag, terug in het labo, voerde bij de Bézier controlepunten in, opnieuw manueel. Hij modelleerde eveneens een theekopje, een schoteltje en een lepel, het theeservies was compleet.

De dataset was een instant hit. In de pioniersdagen van de computergrafiek waren er nog geen standaard 3D modellen. Het model van de theepot verspreidde zich dan ook snel onder zijn collega’s, die allemaal hetzelfde probleem hadden. De theepot had zijn succes te danken aan het feit dat het een onmiddellijk herkenbare vorm combineerde met een complexe topologie, een interessante schaduwval, en een evenwichtige combinatie van convexe en concave curven. Het bevat ook meerdere zadelpunten. En de broncode was bovendien zeer kort, dus er was weinig geheugen vereist om het te gebruiken.

Een rendering van de theepot, foto Okino

Sindsdien is het theepotmodel een eigen leven gaan leiden. De 3D pioniers die afstudeerden aan de Universiteit van Utah gingen hun ideeën commercialiseren, en schreven de eerste 3D software. Martin zelf ging in het prestigieuze Xerox Parc werken, waar hij nauw samenwerkte met John Warnock, de mede-oprichter van Adobe. De theepot werd binnen SIGGRAPH hét referentiemodel om de state-of-the-art in rendertechnieken te demonstreren. De theepot werd een jaarlijks terugkerende opdracht voor beginnende studenten. Een versie van de dataset is terug te vinden in zowat alle belangrijke 3D pakketten: AutoCAD, Lightwave 3D, 3D Studio Max, en in de API’s OpenGL en Direct3D. De theepot is één van de inside jokes geworden van de computergrafiek, en is ondermeer te zien in Pixar’s Toy Story, en zelfs in een aflevering van The Simpsons.

En de oorspronkelijke theepot? Die is te bezichtigen in het Boston Computer Museum, een genereuze donatie van Sandra Newell.

De Utah theepot op Wikipedia